İsimlerin cümle içerisinde görevlerini belirleyen eklere ismin hal ekleri denir. Dört çeşit olan isim hal eklerine, durum ekleri de denir. İsimler, cümle içinde ise beş değişik halde bulunabilirler:
1. Yalın Hal:
İsimlerin “-i, -e, -de, -den” eklerini almamış hallerine denir. Cümle içindeki böyle bir isim, “ne, kim, neresi” sorularından birini yanıtlayabilir.
Şunları da beğenebilirsin
Masa, saksı, Almanya, çiçek, akıl, sayı, yaprak, sekiz, kitap… Birdenbire masa kırıldı. (Ne?)
2. -i Hali:
Cümle içinde kullanılan bir ismin “-ı, -i, -u, -ü” eklerinden birini almış haline denir.
Cümle içindeki böyle bir isim, “neyi, kimi, nereyi” sorularından birini yanıtlayabilir.
Kapıyı, kirazı, düşünceyi, suyu, çocuğu, ütüyü, kalemi… Kapıyı çalmadan içeri girme. (Neyi?)
3. -e Hali:
Cümle içinde kullanılan bir ismin “-e, -a” eklerinden birini almış haline denir.
Cümle içindeki böyle bir isim, “neye, kime, nereye” sorularından birini yanıtlayabilir.
Kuşa, koltuğa, satranca, arabaya, eline, bilgiye… Herkes yaralı kuşa bakıyordu. (Neye?)
4. -de Hali:
Cümle içinde kullanılan bir ismin “-de, -da” ya da sertleşmiş haliyle “-te, -ta” eklerinden birini almış haline denir. Cümle içindeki böyle bir isim, “neyde, kimde, nerede” sorularından birini yanıtlayabilir.
5. -den Hali:
Cümle içinde kullanılan bir ismin “-den, -dan” ya da sertleşmiş haliyle “-ten, -tan” eklerinden birini almış haline denir. Cümle içindeki böyle bir isim, “neyden, kimden, nereden” sorularından birini yanıtlayabilir.
Fatoş’tan, gemiden, sözden, yağmurdan, işten, futboldan… Bu kitabı, Fatoş’tan aldım. (Kimden?)
https://www.sinifogretmenleri.net/turkce/isim(ad)-tamlamalari/
